على رفيعى
239
تاريخ زندگانى امام صادق (ع) (فارسى)
پيش از شهادت امام صادق ( ع ) پيش از شهادت خود اقداماتى انجام داد و سفارشى كرد كه در ذيل به آنها اشاره مىكنيم . صله رحم سالمه ، كنيز و خدمتكار پيشواى ششم مىگويد : به هنگام شهادت در محضرت امام صادق ( ع ) بودم كه حالت اغما بر آن حضرت عارض شد . چون به هوش آمد . فرمود : به حسن بن على بن على بن حسين ( ملقّب به افطس ) « 1 » هفتاد دينار بدهيد و به فلانى و فلانى نيز فلان مبلغ بدهيد . عرض كردم : آيا به مردى كه با دشنه بر شما حمله كرده و تصميم به قتل شما گرفته است كمك مىكنيد ؟ امام فرمود : آيا نمىخواهيد من از مصاديق اين آيه باشم كه مىفرمايد : « وَ الَّذينَ يَصِلُونَ ما امَرَ اللَّهُ بِه انْ يُوْصَلَ وَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَ يَخافُونَ سُوءَ الْحِسابِ » « 2 » . . . و آنان كه پيوندهايى را كه خدا دستور به برقرارى آن داده ، برقرار مىكنند و از پروردگارشان مىترسند و از بدى حساب ( روز قيامت ) بيم دارند . آرى اى سالمه ! خداوند بهشت را آفريده و آن را پاكيزه و معطر ساخته است ، و بوى عطر آگين آن از مسافت دو هزار ساله به مشام مىرسد ، ليكن عاق والدين و قطع كنندهء رحم بوى آن را استشمام نمىكند . « 3 » اين حركت امام ( ع ) ، آن هم در آن موقعيّت و لحظات پايانى زندگى آن حضرت ، نشانگر اهميّت مسأله صله رحم و تفقّد از خويشاوندان است ، حتى خويشاوندانى كه با انسان قطع رابطه كرده بناى دشمنى و كينه توزى گذاردهاند . سفارش به نماز ابو بصير مىگويد : به منظور عرض تسليت شهادت امام صادق ( ع ) نزد « حُمَيْدَه »
--> ( 1 ) - وى ، از نوادگان امام سجاد ( ع ) است كه همراه محمد بن عبداللَّه ( نفس زكيّه ) قيام كرد و در اين راه ، سختى و مرارت زيادىكشيد . او پس از كشته شدن محمّد ، متوارى شد ؛ ولى امام صادق ( ع ) نزد منصور از وى وساطت كرد ، منصور هم از وى درگذشت ؛ ولى برغم اين لطف و محبّت و خدمتى كه امام صادق ( ع ) در حق وى كرده بود ، او برخوردى كينه توزانه با امام داشت ، آنچنان كه در متن روايت مورد اشاره قرار گرفته است . ( 2 ) - رعد ، آيه 21 . ( 3 ) - ر . ك : بحار الانوار ، ج 47 ، ص 276 و مناقب ، ابن شهر آشوب ، ج 4 ، ص 273 .